جان ریچارد هیکس، اقتصاددان برجسته انگلیسی و برنده نوبل اقتصاد در سال ۱۹۷۲، هشتم آوریل ۱۹۰۴ در وارویک انگلستان متولد شد و با بهره‌گیری از ریاضیات در تحلیل مسائل اقتصادی، آثار مهمی در حوزه نظریه ارزش، اقتصاد رفاه، رشد و اشتغال بر جای گذاشت. نام هیکس بیش از همه با کتاب «ارزش و سرمایه» و صورت‌بندی مدل IS-LM در تبیین رابطه بازار کالا و پول در اقتصاد کینزی گره خورده است؛ اندیشه‌هایی که جایگاه او را در تاریخ اقتصاد قرن بیستم تثبیت کرد.
به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی سرگذشت به نقل از دنیای اقتصاد، جان ریچارد هیکس، اقتصاددان برجسته انگلیسی و برنده جایزه نوبل اقتصاد، هشتم آوریل ۱۹۰۴ در شهر وارویک انگلستان متولد شد. او در سال ۱۹۷۲، به‌طور مشترک با کنت ارو، به دلیل پژوهش‌هایشان در زمینه نظریه تعادل عمومی و نظریه رفاه اقتصادی، جایزه نوبل اقتصاد را دریافت کرد.
هیکس تحصیلات خود را در مدارس خصوصی انگلستان دنبال کرد و پس از کسب نتایج ممتاز، با دریافت بورسیه وارد کالج بالیول دانشگاه آکسفورد شد. او در ابتدا به تحصیل ریاضیات پرداخت، اما علاقه‌اش به مسائل اقتصادی سبب شد مسیر تحصیلی خود را تغییر دهد و به اقتصاد روی آورد.
هیکس در سال ۱۹۲۵ از آکسفورد فارغ‌التحصیل شد و فعالیت دانشگاهی خود را در حوزه اقتصاد آغاز کرد. او از سال ۱۹۲۶ در مدرسه اقتصاد لندن به تدریس پرداخت و در سال‌های نخست فعالیت علمی خود بیشتر بر اقتصاد کار و روابط صنعتی تمرکز داشت. این مطالعات بعدها به تدریج جنبه تحلیلی و نظری پیدا کرد و زمینه را برای ورود هیکس به مباحث گسترده‌تر اقتصاد فراهم ساخت.
یکی از ویژگی‌های مهم اندیشه هیکس، گستردگی حوزه مطالعات او بود. در تاریخ اندیشه اقتصادی، دیدگاه‌های او گاه در چارچوب اقتصاد نئوکلاسیک، گاه در ارتباط با اقتصاد کینزی و در برخی دوره‌ها در پیوند با نظریه‌های عدم تعادل بررسی شده است. آموزش ریاضیات به او امکان داد ابزارهای ریاضی را وارد تحلیل‌های اقتصادی کند؛ رویکردی که در بخش مهمی از آثارش به چشم می‌خورد.
هیکس در کنار ریاضیات به ادبیات و تاریخ نیز علاقه داشت. او در سال ۱۹۲۳ وارد مدرسه جدید فلسفه، سیاست و اقتصاد آکسفورد شد، اما در آن دوره موفق نشد در همه دروس به سطح علمی مورد انتظار خود دست پیدا کند. با این حال، همین دوره زمینه آشنایی عمیق‌تر او با علوم اجتماعی و اقتصاد را فراهم کرد.
در سال‌های پایانی دهه ۱۹۲۰، هیکس فعالیت خود را در حوزه آموزش اقتصاد ادامه داد. در همین دوره، بار دیگر به اهمیت ریاضیات در تحلیل اقتصادی توجه کرد و کوشید از ابزارهای ریاضی برای بررسی مسائل اقتصادی استفاده کند. آغاز فعالیت گروه اقتصاد مدرسه اقتصاد لندن به سرپرستی لیونل رابینز نیز فضای علمی تازه‌ای برای ادامه این مسیر فراهم کرد.
هیکس در سال ۱۹۳۵ به دانشگاه کمبریج پیوست. بخش مهمی از فعالیت او در این دوره صرف نگارش کتاب «ارزش و سرمایه» شد؛ اثری که در سال ۱۹۳۹ منتشر شد و از آثار مهم او در زمینه نظریه ارزش و تعادل اقتصادی به شمار می‌رود. هیکس در این کتاب تلاش کرد برخی مباحث اقتصاد نئوکلاسیک را در چارچوبی منسجم‌تر و تحلیلی‌تر بررسی کند.
او از سال ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۶ در دانشگاه منچستر فعالیت کرد و در این دوره مطالعات خود را در حوزه اقتصاد رفاه و کاربرد آن در حسابداری اجتماعی گسترش داد. هیکس سپس در سال ۱۹۴۶ به آکسفورد بازگشت و در کالج نوفیلد، دانشگاه آکسفورد، به فعالیت علمی پرداخت. او بعدها به عنوان استاد اقتصاد سیاسی در کرسی دراموند و سپس به عنوان عضو پژوهشی کالج آل سولز فعالیت کرد. هیکس همچنین برای مدتی در آفریقای جنوبی تدریس کرد.
اهمیت هیکس در تاریخ علم اقتصاد تنها به اقتصاد خرد محدود نماند. او در دوره‌ای فعالیت می‌کرد که مرز میان اقتصاد خرد و کلان به اندازه امروز تثبیت نشده بود و تلاش کرد میان بخش‌های مختلف نظریه اقتصادی ارتباط برقرار کند. یکی از شناخته‌شده‌ترین تلاش‌های او در این زمینه، صورت‌بندی مدل IS-LM برای نمایش رابطه میان بازار کالا و بازار پول بود.
هیکس در مقاله‌ای با عنوان «آقای کینز و کلاسیک‌ها» در سال ۱۹۳۷ تلاش کرد برخی ایده‌های اصلی نظریه عمومی جان مینارد کینز را در قالب یک چارچوب تحلیلی ارائه کند. مدل IS-LM بعدها به یکی از ابزارهای شناخته‌شده برای توضیح هم‌زمان تعادل در بازار کالا و بازار پول تبدیل شد. در این چارچوب، منحنی IS تعادل بازار کالا و منحنی LM تعادل بازار پول را نشان می‌دهد و نقطه تلاقی آنها بیانگر ترکیبی از درآمد و نرخ بهره است که در چارچوب مدل، تعادل هم‌زمان دو بازار را برقرار می‌کند.
هیکس همچنین در حوزه رشد اقتصادی و نوسانات اقتصادی مطالعه کرد و درباره نقش نظریه شتاب‌دهنده در تغییرات درآمد و تولید به بحث پرداخت. او در آثار مختلف خود موضوعاتی مانند پول، تجارت بین‌المللی، توزیع درآمد و نظریه دستمزدها را نیز بررسی کرد.
در کتاب «نظریه دستمزدها»، هیکس به موضوعاتی همچون کشش جانشینی میان عوامل تولید و ارتباط آن با سهم نیروی کار و سرمایه در درآمد پرداخت. این مباحث در توسعه نظریه توزیع درآمد اهمیت داشتند و نشان‌دهنده تلاش او برای پیوند دادن نظریه تولید، دستمزد و توزیع بود.
از دیگر مفاهیم مورد توجه هیکس، تعریف درآمد در ارتباط با حفظ ارزش سرمایه بود. او در «ارزش و سرمایه» درآمد را در ارتباط با میزان مصرفی بررسی کرد که بدون کاهش ارزش سرمایه امکان‌پذیر باشد؛ دیدگاهی که بعدها در مباحث نظری مربوط به مفهوم درآمد و سرمایه مورد توجه اقتصاددانان قرار گرفت.
مجموعه فعالیت‌های علمی هیکس سرانجام در سال ۱۹۷۲ با اعطای جایزه نوبل اقتصاد، به‌طور مشترک با کنت ارو، مورد تقدیر قرار گرفت. آکادمی سلطنتی علوم سوئد این جایزه را به دلیل مشارکت آنان در نظریه تعادل عمومی و نظریه رفاه اقتصادی اعطا کرد.
هیکس در طول زندگی علمی خود علاوه بر دریافت جایزه نوبل، چندین درجه دکترای افتخاری دریافت کرد و در سال ۱۹۶۴ به مقام شوالیه رسید. آثار او شامل کتاب‌ها و مقالات متعددی در حوزه‌های مختلف اقتصاد بود و بخش مهمی از نوشته‌هایش بعدها در مجموعه‌هایی درباره نظریه رشد و دیگر مباحث اقتصادی گردآوری شد.
جان ریچارد هیکس سرانجام در ۲۰ مه ۱۹۸۹ درگذشت. میراث علمی او در تاریخ اقتصاد قرن بیستم، به‌ویژه در نظریه تعادل، اقتصاد رفاه، اقتصاد کلان و تحلیل ریاضی اقتصاد، جایگاه قابل توجهی دارد. مدل IS-LM و کتاب «ارزش و سرمایه» از جمله آثاری هستند که بیش از دیگر نوشته‌های او در شکل‌گیری و آموزش بخش‌هایی از نظریه اقتصادی قرن بیستم تأثیر گذاشتند.