فرانکو مودیلیانی، اقتصاددان ایتالیایی و از چهره‌های اثرگذار علم اقتصاد در قرن بیستم، ۱۸ ژوئن ۱۹۱۸ در رم متولد شد. او که تحصیل در رشته پزشکی را نیمه‌کاره گذاشت و دکترای حقوق گرفت، با مهاجرت به آمریکا مسیر علمی خود را به اقتصاد تغییر داد و سرانجام در سال ۱۹۸۵، به‌پاس پژوهش‌های پیشگامانه‌اش درباره پس‌انداز و بازارهای مالی، جایزه نوبل اقتصاد را دریافت کرد؛ مسیری که نام او را در تاریخ اندیشه اقتصادی ماندگار ساخت.
به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی سرگذشت، فرانکو مودیلیانی در خانواده‌ای شناخته‌شده در شهر رم به دنیا آمد. پدرش پزشک متخصص کودکان و از چهره‌های سرشناس این شهر بود، اما در سال ۱۹۳۲ و در پی یک سانحه رانندگی جان خود را از دست داد. مودیلیانی پس از پایان دوره دبیرستان، در ۱۷سالگی وارد دانشگاه رم شد. خانواده انتظار داشتند او راه پدر را ادامه دهد و به پزشکی روی آورد.
مودیلیانی مدتی تحصیل در رشته پزشکی را دنبال کرد، اما به دلیل ناتوانی در تحمل صحنه‌های خون و جراحت، این رشته را رها کرد و به تحصیل حقوق پرداخت؛ رشته‌ای که در آن دوره از چشم‌انداز شغلی مناسب‌تری برخوردار بود. با این حال، علاقه او به اقتصاد خیلی زود خود را نشان داد.
او در سال دوم دانشگاه در یک مسابقه ملی دانشجویی با موضوع اقتصاد شرکت کرد و برخلاف انتظار، رتبه نخست را به دست آورد. این موفقیت نقطه عطفی در مسیر علمی او بود؛ به‌ویژه آنکه این دوره با گسترش فاشیسم در ایتالیا همزمان شده بود و آموزش و فعالیت علمی در حوزه اقتصاد با محدودیت‌ها و حساسیت‌هایی روبه‌رو بود.
مودیلیانی با تشویق شماری از اقتصاددانان برجسته، مطالعه آثار کلاسیک اقتصادی به زبان‌های انگلیسی و ایتالیایی را آغاز کرد. در جریان فعالیت‌های دانشجویی نیز با شماری از مخالفان فاشیسم آشنا شد. شرایط سیاسی و همچنین پیشینه یهودی او سرانجام موجب شد ایتالیا را ترک کند و راهی فرانسه شود.
در سال ۱۹۳۸ به دانشگاه سوربن در پاریس دعوت شد، اما فعالیت دانشگاهی در این کشور نتوانست رضایت او را جلب کند. مودیلیانی یک سال بعد به رم بازگشت و موفق شد مدرک دکترای حقوق خود را از دانشگاه رم دریافت کند. با نزدیک شدن اروپا به جنگ جهانی دوم، او تصمیم گرفت ایتالیا را ترک کند و تنها چند روز پیش از آغاز جنگ، راهی آمریکا شد.
اقامت در آمریکا مسیر زندگی علمی مودیلیانی را به‌طور اساسی تغییر داد. او که دریافته بود احتمالا برای مدت طولانی در آمریکا خواهد ماند، مطالعات خود را به‌طور جدی در حوزه اقتصاد دنبال کرد. دریافت یک بورس تحصیلی کامل نیز فرصت ورود او به دانشکده علوم سیاسی و اجتماعی مؤسسه تحقیقات اجتماعی نیویورک را فراهم کرد.
مودیليانی در سال ۱۹۴۱ تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی اقتصاد به پایان رساند و فعالیت دانشگاهی خود را آغاز کرد. نخستین اثر مهم او در اقتصاد، رساله‌ای بود که در سال ۱۹۴۴ برای دریافت مدرک دکترای اقتصاد ارائه کرد. از آن پس، فعالیت علمی او به‌تدریج جایگاه ویژه‌ای در میان پژوهشگران اقتصاد پیدا کرد.
یکی از مهم‌ترین حوزه‌های پژوهشی مودیلیانی، بررسی رفتار پس‌انداز و عوامل مؤثر بر آن بود. پژوهش‌های او در این زمینه نقش مهمی در توسعه نظریه‌های اقتصادی درباره تصمیم‌های مالی افراد و خانوارها داشت.
از دیگر دستاوردهای مهم او، همکاری با مورتون میلر در حوزه اقتصاد مالی بود. این دو اقتصاددان در سال ۱۹۵۸ نظریه‌ای درباره ساختار سرمایه و ارزش شرکت‌ها ارائه کردند که بعدها به‌عنوان یکی از مباحث مهم در حوزه مالی شرکت‌ها شناخته شد. این دیدگاه بر نقش انتظارات سرمایه‌گذاران درباره آینده شرکت در ارزیابی ارزش آن تأکید داشت و تأثیر قابل‌توجهی بر مطالعات مربوط به تصمیم‌گیری مالی و سرمایه‌گذاری گذاشت.
مسیر دانشگاهی مودیلیانی نیز در چندین مرکز علمی معتبر ادامه یافت. او تدریس را از سال ۱۹۴۲ با آموزش آمار در دانشگاه کلمبیا آغاز کرد و سپس در مدرسه عالی تحقیقات اجتماعی به تدریس اقتصاد ریاضی پرداخت. در سال ۱۹۴۹ به‌عنوان استاد اقتصاد به هیأت علمی دانشگاه ایلی‌نوی پیوست و بعدها فعالیت علمی خود را در مؤسسه فناوری ماساچوست ادامه داد.
سال‌ها پژوهش و تدریس سرانجام در سال ۱۹۸۵ با دریافت جایزه نوبل اقتصاد به اوج رسید. آکادمی نوبل این جایزه را به‌پاس آثار پیشگامانه مودیلیانی در زمینه تحلیل پس‌انداز و بازارهای مالی به او اعطا کرد.
فرانکو مودیلیانی سرانجام در ۲۵ سپتامبر ۲۰۰۳، در ۸۵سالگی درگذشت. زندگی علمی او نمونه‌ای از مسیری متفاوت در تاریخ اقتصاد مدرن بود؛ مسیری که از پزشکی و حقوق آغاز شد، با مهاجرت به آمریکا تغییر جهت داد و در نهایت به یکی از مهم‌ترین نام‌ها در پژوهش‌های مربوط به پس‌انداز، سرمایه‌گذاری و بازارهای مالی انجامید.